روشهای درمان خانگی حساسیت به بدلیجات!
حساسیت پوستی گاهی از جایی شروع میشود که انتظارش را نداریم؛ نه از یک ماده غذایی یا محصول آرایشی، بلکه از یک قطعه کوچک فلز که قرار بود فقط زیباترمان کند. کافی است چند دقیقه از گذاشتن یک گوشواره بگذرد تا پوست پیام خودش را بفرستد؛ پیامهایی مثل گزگز، خارش یا قرمزی که نشان میدهند این همراه ظاهرا بیخطر برای پوست چندان هم بیضرر نیست. در این مطلب قرار است دقیقا روشن کنیم این واکنش از کجا میآید، چطور میتوان با سادهترین مواد خانگی آن را آرام کرد و چه نکاتی کمک میکنند دوباره درگیر حساسيت به بدليجات نشوید. در پایان این مطلب تصویر روشنی خواهید داشت از اینکه چرا پوست شما به بدلیجات حساسیت نشان میدهد و چطور میتوانید بدون نگرانی از آنها استفاده کنید.
حساسیت به بدلیجات ناشی از چیست؟
حساسیت پوستی به بدلیجات در واقع نوعی درماتیت تماسی آلرژیک است؛ حالتی که در آن سیستم ایمنی پوست نسبت به فلزات خاصی مانند نیکل، کروم یا کبالت واکنش نشان میدهد و در محل تماس علائمی مثل قرمزی، خارش، التهاب یا پوستهپوسته شدن ایجاد میشود. این واکنش معمولا چند ساعت بعد از تماس شروع میشود و بهمحض دور شدن محرک بهتدریج فروکش میکند؛ اما اگر تکرار شود، میتواند آزاردهنده باشد.
در اینباره نکتهای کمتر گفته شده اما بسیار مهم وجود دارد! اینکه پوست تنها به خود فلز واکنش نشان نمیدهد، بلکه به کیفیت ساخت و ترکیبهای سطحی بدلیجات نیز حساس است. پوششهای آبکاری نامرغوب، تغییرات pH پوست، تعریق و حتی تماس طولانیمدت میتوانند شدت واکنش را چند برابر کنند. به همین دلیل است که دو قطعه مشابه برای دو نفر نتایج کاملا متفاوتی ایجاد میکند؛ پس مسئله فقط جنس فلز بدلیجات نیست، بلکه تعامل پیچیدهای است میان جنس بدلیجات، نوع پوست و شرایط استفاده.
علائم حساسیت به بدلیجات
حساسیت بدن به بدلیجات معمولا بهصورت یک واکنش تدریجی آغاز میشود؛ واکنشی که ممکن است ابتدا فقط کمی خارش یا قرمزی باشد، اما اگر نادیده گرفته شود میتواند به التهاب شدید یا حتی زخم و تغییر رنگ پوست هم برسد. این علائم درواقع پیام واضح پوستاند که میگویند این فلز برای من مناسب نیست! قبل از اینکه به تحلیل دقیق علائم برسیم، بهتر است ابتدا با تمام نشانههایی که ممکن است ببینید آشنا شوید:
- قرمزی و التهاب موضعی
- ایجاد خطوط یا جای حلقه/گوشواره روی پوست
- خارش یا سوزش
- خشکی یا پوستهپوسته شدن پوست
- تاولهای ریز یا ترشح خفیف
- تورم یا گرمی ناحیه
- تیرگی یا تغییر رنگ پوست (بهخصوص در تماس طولانیمدت)
- درد، سوزنسوزن شدن یا حساسیت به لمس
فهمیدن چرایی و چگونگی ایجاد هر علامت کمک میکند درک کنید دقیقا چه چیزی در بدنتان در حال رخ دادن است و چقدر باید آن را جدی بگیرید.
اولین و شایعترین نشانه حساسیت به بدل قرمزی و التهاب است؛ واکنشی طبیعی که وقتی پوست در تماس با فلزات حساسیتزا قرار میگیرد رخ میدهد. بدن درواقع این فلز را بهعنوان ماده مهاجم شناسایی میکند و سیستم ایمنی فعال میشود. در نتیجه، خونرسانی به ناحیه افزایش مییابد و پوست گرمتر، برافروختهتر و ملتهبتر بهنظر میرسد. این علامت معمولا ظرف چند ساعت پس از تماس با بدلیجات ظاهر میشود و میتواند مقدمه سایر نشانهها باشد.
همچنین برخی افراد همان ابتدا متوجه ایجاد خطوط یا جای فلز روی پوست میشوند؛ مثلا رد دقیق حلقه روی انگشت باقی میماند یا پشت گوش بعد از برداشتن گوشواره تیره و ملتهب است. این علامت بیشتر در پوستهای حساس یا در مواقع تعریق شدید دیده میشود و معمولا نشاندهنده شروع یک واکنش آلرژیک است.
خارش یا سوزش مرحله بعد است؛ حسی که اغلب شما را متوجه مشکل میکند. این خارش ناشی از آزاد شدن مواد التهابی در پوست است و هرچه مدت تماس با بدلیجات بیشتر باشد، شدت آن نیز بالاتر میرود. خارش زیاد اگر کنترل نشود، منجر به خراشیدن پوست و در نتیجه باز شدن راه برای عفونتهای سطحی خواهد شد.
در مواردی که حساسیت ادامه پیدا کند، پوست وارد فاز خشکی و پوستهپوسته شدن میشود. این حالت نتیجه تخریب لایه محافظ پوست است. وقتی سد دفاعی پوست آسیب ببیند، آبرسانی طبیعی کاهش مییابد و سطح پوست شروع به ترک خوردن، نازک شدن و پوستهریزی میکند. این علامت بهخصوص در پشت گوش، اطراف گردنبند، اطراف ناف (در مورد پیرسینگها) و انگشتان رایج است.
اگر واکنش پوستی شدید باشد یا تماس با بدلیجات را متوقف نکنید، ممکن است تاولهای ریز یا ترشح ایجاد شود. این حالت نشاندهنده یک درماتیت تماسی متوسط تا شدید است. تاولها معمولا کوچک، شفاف و دردناک هستند و در اثر تجمع مایع التهابی زیر لایههای پوست تشکیل میشوند. در این مرحله قطع فوری تماس و شروع درمان اهمیت زیادی دارد.
یکی از علائم دیررس تیرگی یا تغییر رنگ پوست است. این اتفاق زمانی رخ میدهد که التهاب بهصورت مداوم تکرار شود و پوست برای ترمیم خود رنگدانه بیشتری تولید کند. به همین دلیل بسیاری از افراد در برخی مواقع تصور میکنند بدلیجات رنگ داده، در حالی که تغییر رنگ کاملا پوستی و ناشی از واکنش دفاعی بدن است. تیرگی بیشتر در اطراف انگشتر، پشت گوشواره، مچ دست یا زیر زنجیر دیده میشود.
در مراحل مزمن یا هنگام تماس طولانیمدت ممکن است درد، حساسیت موضعی یا حس سوزنسوزن شدن نیز ظاهر شود. این علامت زمانی بروز پیدا میکند که اعصاب سطحی پوست نیز وارد چرخه التهاب شده باشند.
درمان خانگی حساسیت به بدلیجات
حال که متوجه شدید حساسیت بدلیجات چطور خود را نشان میدهد، حتما میپرسید برای رفع حساسیت به بدلیجات چه باید کرد! اصلا چطور میتوان بهمحض بروز آن را از بین برد و برای همیشه از آن رهایی یافت؟ خبر خوب اینکه حساسیت به بدلیجات، درمان خانگی دارد! در ادامه مجموعهای از موثرترین روشها را برایتان یکجا جمع کردهایم؛ روشهایی که هم سادهاند و هم بر اساس مکانیسم پوستی واقعا توانایی کاهش التهاب و ترمیم سد دفاعی پوست را دارند.
آرامسازی فوری التهاب و خارش
نخستین قدم در درمان حساسیت به بدلیجات خاموش کردن التهاب فعال است؛ چون تا وقتی پوست در حالت تحریک باشد، هیچ فرایند ترمیمی بهدرستی پیش نمیرود.
1- قرار دادن کمپرس یخ
کمپرس سرد یکی از سریعترین راهها برای کاهش سوزش و خارش است. قرار دادن یک پارچه سرد روی پوست التهاب را فرو مینشاند، رگهای سطحی را منقبض میکند و مانع پیشروی واکنش پوستی میشود. پس اگر میپرسید برای حساسیت به بدلیجات چه باید کرد؟ اولین پاسخ بیخطر ما به شما این است.
2- مالیدن ژل آلوئهورا
ژل آلوئهورا بهعنوان یک ضدالتهاب طبیعی در نخستین تماس احساس آرامش ایجاد میکند و با داشتن پلیساکاریدهایی که لایه سطحی پوست را خنک و مرطوب نگه میدارند، یکی از بهترین روشها برای فروکش کردن التهاب و جلوگیری از پوستهپوسته شدن است.
3- مالیدن جوش شیرین
جوششیرین نیز میتواند برای خنثیسازی pH تحریکشده پوست مفید باشد. یک خمیر رقیق از آن باعث میشود خارش کاهش یابد و پوست از فاز واکنشی به فاز تعادل برگردد. البته استفاده از آن باید محدود باشد تا پوست دچار خشکی نشود.
درمانهای ترمیمکننده و تقویت سد دفاعی پوست
وقتی التهاب اولیه کنترل شد برای حساسیت بدلیجات چه کنیم؟ در این فاز نوبت به بازسازی لایه محافظ پوستی میرسد؛ همان لایهای که بهواسطه واکنش آلرژیک دچار آسیب شده است و نیاز به ترمیم دارد.
4- مرطوب کردن با روغل نارگیل
روغن نارگیل یا روغن درخت چای از جمله ترکیبهایی هستند که به پوست ملتهب رطوبت میرسانند، میکروبهای سطحی را کاهش میدهند و به ترمیم بافت پوستی کمک میکنند. درخت چای خاصیت ضدقارچی و ضدباکتری دارد، اما باید بسیار کم و رقیقشده استفاده شود تا خودش حساسیت جدید ایجاد نکند.
5- مالیدن عسل طبیعی
عسل طبیعی بهدلیل داشتن آنزیمها و مواد ترمیمکننده موثرترین راه درمان حساسیت به بدلیجات و کاهش قرمزی و خشکی پوست بهشمار میرود. یک لایه نازک از عسل نه تنها التهاب را میخواباند، بلکه سرعت ترمیم بافت را هم بالا میبرد.
6- استفاده از کرم مرطوبکننده
مرطوبکنندههای بدون عطر نیز نقش مهمی در این پروسه دارند. وقتی سد دفاعی پوست تخریب میشود، آب سریعتر تبخیر و پوست حساستر میشود. استفاده مداوم از کرمهای ساده و فاقد رایحه به حفظ رطوبت و کاهش خشکی کمک و از پیشروی حساسیت جلوگیری میکند.
درمانهای دارویی ملایم و ایمن در خانه
گاهی شدت التهاب بیشتر از حدی است که تنها با روشهای گیاهی کنترل شود و در این موارد استفاده از دارو برای حساسیت به بدلیجات مرسوم است.
7- پمادهای کورتیکواستروئیدی
پمادهای کورتیکواستروئیدی ملایم (مثل هیدروکورتیزون نیمدرصد) بهترین پماد برای حساسیت به بدلیجات است. این پمادها تورم و خارش را کم میکنند و جلوی واکنش ایمنی بیش از حد را میگیرند. فراموش نکنید که داروهای کورتونی موضعی باید کوتاهمدت استفاده شوند و در صورت تداوم علائم، مراجعه به پزشک ضروری خواهد بود.
8- پمادهای محافظتی
پمادهای محافظتی نیز گزینهای مناسباند؛ چراکه مثل یک سپر عمل میکنند و اجازه نمیدهند درگیری محرکها با پوست زیاد شود. زینکاکساید کمریسکترین پماد حساسیت به بدلیجات است که برای تسکین پوست خشک، ملتهب و ترکخورده بیشترین کاربرد ممکن را دارد.
راهکارهای پیشگیرانه و محافظتی پیش از استفاده از بدلیجات
رفع حساسیت فعلی مهم است، اما مهمتر از آن جلوگیری از تکرار واکنش است. خوشبختانه راههای جلوگیری از حساسیت به بدلیجات بسیار ساده است و میتوانید با چند تکنیک برای همیشه از آن خلاص شوید.
9- وازلین
قرار دادن یک لایه محافظ روی پوست با استفاده از وازلین یا بالمهای خاص یک مرز فیزیکی بین پوست و فلز ایجاد میکند. این روش برای کسانی که مجبورند گوشواره یا انگشتر بگذارند بسیار کمککننده است و احتمال بروز واکنش را بهطرز محسوسی کاهش میدهد.
10- لاک شفاف
استفاده از لاک شفاف روی بخش فلزی بدلیجات یکی دیگر از روشهای خانگی اما بسیار اثرگذار است. این لایه مانع تماس مستقیم فلز با پوست میشود و اگر هر دو هفته یکبار تمدید شود، میتواند از تحریکات بهطور کامل جلوگیری کند.
11- تمیز کردن منظم بدلیجات
پاک کردن منظم بدلیجات نیز اهمیت دارد؛ بقایای عرق، چربی، صابون یا مواد آرایشی روی سطح فلز میتوانند محرکهای پوستی را تشدید کنند. یک شستشوی ساده با آب ولرم و صابون ملایم احتمال واکنش آلرژیک را به شکل ملموسی کاهش میدهد.
12- خشک نگهداشتن پوست
خشک نگه داشتن محل تماس نیز فاکتور مهمی است. رطوبت خصوصا در ناحیه گوش و مچ فرایند آزاد شدن یونهای فلزی را سرعت میبخشد و احتمال ایجاد حساسیت را بالا میبرد. خشک کردن کامل پوست قبل از استفاده از بدلیجات میتواند از این مشکل جلوگیری کند.
13- خرید بدلیجات ضد حساسیت
انتخاب بدلیجات باکیفیت و ضد حساسیت یکی از بهترین راهها برای جلوگیری از تکرار حساسیت است؛ بدلیجاتی که از ابتدا با آلیاژهای ایمن و استاندارد ساخته شده باشند. فلزاتی مانند استیل ضدزنگ، تیتانیوم، نقره استرلینگ یا بدلیجاتی که آبکاری چندلایه و مقاوم دارند ایدئالترین انتخاباند و در چنین محصولاتی کیفیت ساخت و دوام آبکاری تعیین میکند پوست تا چه اندازه در معرض محرکها قرار بگیرد.
اصلا میدانید آبکاری بدلیجات چیست؟ آبکاری بدلیجات یک فرایند پوششدهی سطحی است که طی آن لایهای بسیار نازک از یک فلز دیگر مانند طلا، نقره، رودیوم یا پالادیوم روی سطح بدلیجات قرار میگیرد تا علاوه بر افزایش زیبایی و درخشندگی، احتمال تماس مستقیم و بروز واکنشهای پوستی به حداقل برسد. به همین دلیل اگر قصد استفاده از بدلیجات ضد حساسیت را دارید، باید سراغ محصولات مجموعههایی بروید که با استانداردهای معتبر تولید میشوند و میتوانند تجربه استفادهتان را کاملا تغییر و واکنشهای پوستی را به شکل چشمگیری کاهش دهند.
در انتها به مقایسه فلزات بدلیجات از نظر حساسیتزایی میپردازیم:
| فلز / متریال | سطح حساسیتزایی | مزایا |
|---|---|---|
| استیل ضدزنگ | بسیار کم | مقاوم، ضدزنگ، بادوام |
| تیتانیوم | بسیار کم | سبک، هیپوآلرژیک، مناسب پوستهای حساس |
| نقره استرلینگ ۹۲۵ | کم تا متوسط | ظاهر لوکس، سازگارتر با پوست |
| برنج / مس | متوسط تا بالا | ارزان و فرمپذیر |
| آلیاژهای نامشخص یا نیکلدار | بالا | قیمت پایین |
| آبکاری رودیوم | بسیار کم | درخشنده، بادوام، ضدحساسیت |
جمع بندی
آلرژی به بدلیجات برخلاف ظاهر سادهاش تجربهای است که میتواند زیبایی یک استایل متمایز را با ناراحتی پوستی عوض کند؛ اما اکنون که با علت حساسیت به بدلیجات، نشانهها و درمانهای خانگی موثر آن آشنا شدید، مسیر پیش رویتان روشنتر است. کافی است پوستتان را بشناسید، محرکها را مدیریت کنید و در انتخاب اکسسوری زنانه دقیقتر شوید تا مجددا همان حس دلنشین آراستگی بدون واهمه را تجربه کنید. وقتی انواع جنس بدلیجات وارد بازی میشوند، انتخابهایتان مطابق با وضعیت پوستتان انجام خواهد شد و دوباره خواهید توانست بدون ترس به درخشش فلزات روی تنتان اعتماد کنید. این نقطهای است که زیبایی و آرامش بهجای رقابت، در کنار هم قرار میگیرند؛ نقطهای که تصمیمهای آگاهانه شما آن را میسازد. اگر قصد خرید محصولات ضد حساسیت، باکیفیت و متنوع را دارید، زر استایل با کالکشن بینظیرش منتظر شما است.
سوألات متداول
جهت اینکه بهتر بدانید برای حساسیت به بدلیجات چه باید کرد، پاسخ به چند پرسش رایج و متداول کمککننده خواهد بود.
چکار کنیم که به بدلیجات حساسیت نداشته باشیم؟
بدلیجات ضدحساسیت استفاده کنید، پوست را خشک نگه دارید و قبل از استفاده یک لایه محافظ مثل وازلین روی محل تماس بزنید.
برای حساسیت گوش به بدلیجات چه باید کرد؟
گوشواره را بردارید، محل را با ضدالتهاب ملایم مثل آلوئهورا آرام کنید و بعد از بهبود فقط گوشوارههای بدون نیکل یا استیل ضدحساسیت بپوشید.
درمان حساسیت به بدلیجات در طب سنتی به چه صورت است؟
در طب سنتی آلوئهورا، عسل، بابونه و روغن نارگیل برای کاهش التهاب بهکار میروند و میتوانند خارش و قرمزی را تا حدی آرام کنند.
